Мемлекеттік электронды сауда алаңында ерекше лоттар пайда болды. Сатылымға бұған дейін қызметте пайдаланылған неміс, бельгиялық және шығысеуропалық овчаркалар қойылып жатыр.
Мұндай иттердің көпшілігі егде жасқа жеткен. Сегіз жылдық қызметтен кейін жануарлар бөлімше құрамынан шығарылады, ал оларды әрі қарай сатумен «Қазспецэкспорт» айналысады. Заң жүзінде қызметтік иттер мемлекеттік мүлік болып саналады, сондықтан қызметі аяқталғаннан кейін оларды жаңа иесіне немесе бірге жұмыс істеген кинологқа жай ғана бере салуға болмайды.
Дәл осы себепті «төрт аяқты зейнеткерлер» электронды сауда-саттықтағы басқа лоттардың қатарынан табылады. Кейбір жануарлардың бастапқы құны небәрі бірнеше жүз теңгені құрайды. Бұған дейін иттер 561 теңгеден 1,6 мың теңгеге дейінгі бағамен сатылымға шығарылған болатын.
Сатылым алдында жануарлар тексеріліп, бағаланады. Иттердің ветеринариялық паспорттары, чиптері және барлық қажетті құжаттары бар. Аукционға жеке және заңды тұлғалар қатыса алады, ал ең жоғары баға ұсынған адам жануардың жаңа иесі атанады.
Мұндай тәжірибе бұған дейін де қазақстандықтар арасында пікірталас тудырған. Басты мәселе бұрынғы қызметтік иттердің төмен бағасында емес, процедураның өзінде болып отыр: адаммен бірге көп жыл жұмыс істеген жануар «зейнетке» шыққан соң, заң тұрғысынан мемлекетке қажетсіз мүлік ретінде қарастырылады.
Сонымен қатар бұрынғы қызметтік ит үнемі кәдімгі үй жануары бола бермейді. Мұндай жануарлар арнайы дайындықтан өтеді, тәртіпке, тұрақты жүктемелерге және кинологпен бірге жұмыс істеуге дағдыланады. Қызметі аяқталған соң оларға мүлдем басқа өмірге бейімделу үшін біраз уақыт қажет болуы мүмкін.
«Қазспецэкспорт» бұған дейін аукцион арқылы сату егде жастағы жануарларға жаңа ие табуға мүмкіндік беретінін түсіндірген. Иттер қартайған шағын үйде өткізуі үшін көп жылдық қызметтен соң оларды көбіне кинологтар мен ветеринарлардың өздері сатып алып жатады.
Кейбір төрт аяқты ардагерлердің тағдыры шынымен де осылай жақсы аяқталады. Мысалы, Майбах есімді неміс овчаркасы қызметінен кейін сауда-саттықтан сатып алынып, жаңа баспана тапты.
Дегенмен жүйенің өзі сұрақ тудыруды жалғастырып келеді: көп жылдық төрт аяқты серік қызметі аяқталған соң аукциондағы қарапайым лотқа айналуы керек пе, әлде мұндай жануарлар үшін олардың лайықты қартаюын қамтамасыз етуге дайын адамдарға берудің бөлек тәртібі қажет пе?
