Әлеуметтік төлемдерді тағайындауда отбасының әл-ауқат деңгейі ескерілуі мүмкін деген ақпараттан кейін қазақстандықтар өздерінің қай санатқа жататынын анықтауға қызығушылық таныта бастады.
Көп ұзамай интернетте мұны шамамен есептеуге арналған екі онлайн-калькулятор пайда болды:
— бірінші калькулятор
— екінші калькулятор
Калькуляторларда отбасының табысы, несиелері, жұмыспен қамтылуы, балалары, денсаулық жағдайы, жылжымайтын мүлкі, автокөлігі және басқа да мүлкі туралы сұрақтарға жауап беру қажет. Жауаптарға қарай балл қосылады немесе шегеріледі. Соңында сервис отбасының болжамды әл-ауқат деңгейін көрсетеді.
Ресми әдістеме бойынша отбасылар бес санатқа бөлінеді:
▪️ A — әл-ауқаты жақсы: 1800 балл және одан жоғары;
▪️ B — қанағаттанарлық: 730-дан 1799 балға дейін;
▪️ C — қанағаттанарлықсыз: −30-дан 729 балға дейін;
▪️ D — дағдарыстық: −460-тан −29 балға дейін;
▪️ E — шұғыл көмек қажет: −459 балдан төмен.
Отбасының әл-ауқат деңгейін анықтау кезінде табыс пен несие міндеттемелері ғана емес, жұмыспен қамтылу, баспана, жер учаскесі, жылжымалы мүлік, денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қорғау қызметтеріне қолжетімділік те ескеріледі.
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік қолдаудың жекелеген түрлерін тағайындау тәртібін өзгерту көзделіп отыр. Жаңа тәсілде отбасының әл-ауқат деңгейі ескеріліп, әлеуметтік көмекті нақты мұқтаж азаматтарға бағыттау жоспарланған.
Алайда интернетте пайда болған екі калькулятор да мемлекеттік сервис емес. Сондықтан олардың нәтижесін отбасыға ресми түрде берілген санат деп қабылдауға болмайды.
Отбасының ресми әл-ауқат деңгейін Цифрлық отбасы картасы мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі деректер негізінде автоматты түрде анықтайды. Жүйеде табыс, еңбек қызметі, әлеуметтік төлемдер, тұрғын үй жағдайы, мүлік, денсаулық және білім туралы мәліметтер ескеріледі.
Сондықтан онлайн-калькуляторлар қазақстандықтарға өз санатын тек шамамен есептеуге мүмкіндік береді. Ал отбасының нақты санаты мемлекеттік жүйелердегі деректер арқылы анықталады.
