Мәлімдемені Иранның Парсы шығанағындағы кеме қатынасын реттеу басқармасы (PGSA) X әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасында жариялады. Бұл туралы SHYNDYK.KZ Иранның мемлекеттік IRNA агенттігіне сілтеме жасап хабарлайды.
Басқарманың мәліметінше, белгіленген талаптарға бағынбаған кемелердің Ормуз бұғазы арқылы кейінгі сапарларына шектеу қойылуы ықтимал. Алайда қандай заң бұзушылық үшін айыппұл, ұстау немесе тәркілеу шарасы қолданылатыны егжей-тегжейлі түсіндірілмеген.
Ескерту Парсы шығанағына жүк тасымалдайтын немесе одан жүк алып шығатын компанияларға да қатысты. Жүк иелері мен тасымалдаушыларға кеме жалдамас бұрын Иран талаптарына сай емес деп танылған кемелердің тізімін тексеру ұсынылды.
Бұл тізім Non-Compliant Vessels деп аталады және PGSA басқармасының ресми сайтында жарияланған. Иран тарапының түсіндіруінше, оны алдын ала тексеру теңіз тасымалы кезінде туындауы мүмкін шектеулердің алдын алуға көмектеседі.
Тізімге Иран ережесін тікелей бұзған кемелер ғана емес, бұрыннан шектеуге іліккен кемелермен ынтымақтастық орнатқандар да енгізілуі мүмкін. Атап айтқанда, жүкті бір кемеден екіншісіне тиеу, қайта жөнелту және өзге де жүк ауыстыру операциялары назарға алынады.
Кемені тізімнен шығару үшін оның иесі басқармаға ресми өтініш жолдап, өз ұстанымын негіздеуге тиіс. Дегенмен мұндай өтініштердің қанша уақытта қаралатыны және шешімнің қандай өлшемдер бойынша қабылданатыны көрсетілмеген.
Ормуз бұғазы әлемдік энергетикалық тасымал үшін аса маңызды теңіз жолдарының бірі саналады. АҚШ-тың Энергетикалық ақпарат басқармасының тамыз айындағы есебіне сәйкес, 2026 жылдың екінші тоқсанында бұғаз арқылы тәулігіне орта есеппен 4,9 миллион баррель мұнай және өзге де сұйық көмірсутек тасымалданған. Ал 2025 жылдың төртінші тоқсанында, ірі іркілістер басталғанға дейін, бұл көрсеткіш тәулігіне 21,6 миллион баррель болған.
Бұғаздағы кез келген жаңа шектеу жүк жеткізу мерзіміне, сақтандыру шығындарына және кеме жалдау құнына әсер етуі мүмкін. Халықаралық теңіз ұйымы бұған дейін кеме қатынасының еркіндігі халықаралық теңіз құқығының негізгі қағидаты екенін мәлімдеген. Ұйым халықаралық бұғаздарды жағалауындағы мемлекеттер біржақты жаба алмайтынын және кемелердің өтуіне кемсітушілік сипаттағы талаптар қоюға болмайтынын атап өткен.
Қазіргі уақытта сөз Иранның реттеуші органы жасаған ескерту туралы болып отыр. Жаңа талаптар аясында кемелердің нақты ұсталғаны немесе тәркіленгені жөнінде ресми ақпарат жарияланған жоқ.
