Сайлау тақырыбын көп жылдан бері жазып жүрген журналист бұл жиынды өзі қатысқан ең оғаш баспасөз мәслихаттарының бірі деп атады.
«Журналистік қызметімде Қазақстандағы сайлаудан кейін ЕҚЫҰ ДИАҚБ миссиясы өткізген талай баспасөз мәслихатын көрдім. Бірақ журналистердің сауалдарына мұншалық селқос әрі оғаш қараған кезі есімде жоқ», – деп жазды Гүлбану Әбенова.
Журналистің пікірінше, ең көп сұрақ туғызған тұстың бірі – халықаралық байқаушылардың Қазақстандағы сайлау жүйесін қандай өлшемдермен бағалайтыны және сол талаптардың өзге елдерге де бірдей қойыла ма деген мәселе.
Сауалдардың бірі азаматтарды дауыс беру күні сайлаушылар тізіміне қосу мүмкіндігіне қатысты болған. Журналистер мұндай тәртіп АҚШ-тың бірқатар штатында, Канадада және Жаңа Зеландияда қолданылатынын еске салған.
Әбенованың жазуынша, ДИАҚБ өкілі Қазақстанды Канадамен салыстырудың қажеті жоқ екенін айтқан.
«Қызық емес пе? Сонда әр елге бөлек өлшем қолданыла ма? Бірақ сұрақ Канаданың өзі туралы болған жоқ. Мәселе сайлау рәсімдерінің қандай талаптармен бағаланатынында және сол талаптардың барлық елге бірдей қолданылуында еді», – деді журналист.
Тағы бір маңызды сауал пропорционалды сайлау жүйесіне қатысты қойылған. БАҚ өкілдері мұндай үлгі Австрия, Бельгия, Дания, Исландия, Испания, Италия, Нидерланд және Еуропаның өзге де демократиялық елдерінде қолданылатынын атап өткен.
«Егер бұл үлгінің өзі мәселе саналса, онда ол неге Еуропаның демократиялық елдерінде қолданылады?» – деп Әбенова қойылған сауалдың мәнін жеткізді.
Оның айтуынша, кеңінен талқылаудың орнына миссия басшысы Винсент Пике ЕҚЫҰ мұндай пікір айтпайтынын мәлімдеген.
Қазақстандық журналистер брифингтің ұйымдастырылуына да наразы болған. Бір кезде модератор микрофон алдында сұрақ қоюға кезек күткендер тұрғанына қарамастан, соңғы сауал алынатынын хабарлаған. Залдағы журналистер қарсылық білдіргеннен кейін баспасөз мәслихаты жалғасқан.
Алайда кейін сөз кезегін күткендер қалса да, жиын аяқталған.
«Шетелдік журналистер баспасөз материалдары мен кәдесыйларын алуға жайбарақат кетті. Ал қазақстандық журналистер сұрақтарына жауап ала алмай қалды. Демократиялық қағидалар сонда қайда?» – деп түйіндеді Гүлбану Әбенова.
