2026 жылғы науқанның басты ерекшеліктерінің бірі – партиялардың генеративті жасанды интеллектіні пайдалануы болды. Бұл туралы қоғам қайраткері Ерлан Смайлов Алматыда өткен «Сайлау-2026: саяси науқанның сипаты» сараптамалық алаңында айтты.
Оның айтуынша, жаңа технологиялардың ықпалы әсіресе медиаконтентпен жұмыс істеу барысында айқын байқалады. Бұрын көп уақытты, тұтас мамандар командасын және қомақты қаржыны талап ететін шаруаларды бүгінде ішінара нейрожелілердің көмегімен атқаруға болады.
Жасанды интеллект сөз сөйлеу мәтіндерін дайындауға, партия бағдарламаларын талдауға, үгіт-насихат материалдары мен пікірлер жазуға көмектесе алады. Технологияның мүмкіндіктері сурет, аудио және бейнематериалдарды да қамтиды. Нәтижесінде саяси контентті әлдеқайда жылдам әрі арзан шығаруға жол ашылды.
Алайда, жаңа мүмкіндіктермен қатар елеулі тәуекелдер де пайда болуда. Нейрожелілер жетілген сайын, қарапайым адамға шынайы материалды жасанды жолмен жасалған дүниеден ажырату қиынға соғады.
Мәселе тек мәтіндер мен суреттерде ғана емес, шынайы көрінетін аудио және бейнежазбаларға да қатысты.
Сондықтан сайлау кезінде жасанды интеллектіні қолдану тек технология емес, сонымен бірге сенім мәселесіне айналып отыр. Жасанды жолмен жасалған ролик немесе саясаткердің қолдан жасалған дауысы әлеуметтік желілерде тез тарап, жоққа шығарылғанға дейін кандидат немесе партия туралы пікірге кері әсер етуі әбден мүмкін.
Сарапшылар мұндай контентпен жұмыс істеудің түсінікті ережелерін бекіту қажеттілігіне де назар аударады. Сайлаушы үшін қай жерде адамның нақты сөзі, ал қай жерде толықтай немесе ішінара нейрожелі жасаған материал тұрғанын білу маңызды.
Осылайша, жасанды интеллект біртіндеп қосалқы құралдан қазіргі заманғы саяси коммуникацияның толыққанды қатысушысына айналып келеді. Партиялар жаңа технологияларды неғұрлым белсенді қолданған сайын, олардың көмегімен жасалған контент үшін жауапкершілік мәселесі де соғұрлым өткір қойылатын болады.
