Бастаманы көтерген «Ақ жол» партиясының депутаты Бақтыбек Бибаев өнім құнының қандай бөлігі Қазақстан аумағында қалыптасқанын нақты есептеу қажет екенін айтты. Фракция депутаттарының пікірінше, қолданыстағы тәсіл өз өндірісі бар кәсіпорындар мен шетелден әкелінген тауарларды жеткізушілердің аражігін толық ажыратуға мүмкіндік бермейді.
Депутаттық сауалда «Самұрық-Қазына» компаниялар тобының сатып алулары туралы мәлімет келтірілген. 2024 жылы отандық өндірушілермен жалпы сомасы 1,1 трлн теңгеден асатын 11 мыңнан астам келісімшарт жасалған. Ал 2025 жылы сатып алу көлемі 2,17 трлн теңгеге жеткен.
Алайда индустриялық сертификат жойылғаннан кейін 705-тен астам кәсіпорынның отандық өндіруші мәртебесіне сәйкес келмейтіні анықталған. Осыған байланысты депутаттар сатып алу көлемінің артуы елдегі нақты өндірістің өсуін қаншалықты көрсетеді деген мәселе көтерді.
Сауал авторлары кәсіпорынның Қазақстанда тіркелуі және тиісті тізілімге енгізілуі өнімнің ел ішінде терең өңделетінін өздігінен растамайтынын атап өтті. Жеткізуші отандық өндіруші мәртебесіне ие бола тұра, шикізатты, бөлшектерді, тіпті дайын тауарларды да шетелден әкелуі мүмкін.
Фракция елге әкелінген тауарлар мен шығарылған өнімді өзара салыстыру тетігін есептеу әдістемесіне енгізуді ұсынды. Бұл мәлімделген шығындармен қатар, шикізаттың Қазақстанда қаншалықты өңделгенін де анықтауға мүмкіндік береді. Тексеру үшін кедендік декларациялардағы мәліметтерді пайдалану ұсынылып отыр.
Депутаттар Үкіметтен сатып алынатын тауарлардың мәлімделген елішілік құндылығы қалай тексерілетінін түсіндіруді сұрады. Сондай-ақ қазақстандық өндірушілерге арналған жеңілдіктердің импорттаушылар мен өндірістік жұмысы мардымсыз кәсіпорындарға берілмеуі үшін қандай шаралар қабылданып жатқанына жауап беруді талап етті.
