Қазақстандық сәулетші Равиль Нургиса Eco Park «Лес» компаниясына қарсы сотқа талап арыз беруге дайындалып жатыр. Оның пікірінше, компания қонақүй нысандарын салу кезінде өзі әзірлеген Modern Kazakh Yurt жобасының сыртқы сәулеттік келбетін рұқсатсыз пайдаланған. SHYNDYK.KZ басылымына берген эксклюзивті сұхбатында сәулетші даулы ғимараттарды бұзуды немесе авторлық өтемақы төлеуді талап ететінін айтты.
Равиль өз жобасына ұқсас нысандарды алғаш рет 2026 жылдың қыркүйек айының соңында экопарктің Instagram желісіндегі жарнамалық бейнеролигінен көрген. Осыдан кейін компанияға ресми шағым жолдап, дизайнды пайдалануға лицензиялық келісім жасауды ұсынған. Алайда тараптар ортақ шешімге келе алмаған. Сәулетшінің айтуынша, Eco Park «Лес» өкілдері құрылыс материалдары, ғимараттардың конструкциясы мен инженерлік шешімдері өзгеше екенін алға тартып, оның жобасын пайдаланғанын жоққа шығарған.
Modern Kazakh Yurt жобасы 2023 жылдың жазында әзірленіп, сол жылдың 13 қыркүйегінде көпшілікке таныстырылған. Дәстүрлі қазақ киіз үйін заманауи үлгіде қайта бейнелейтін жобаның басты ерекшелігі — минималистік дизайн мен алты қырлы пішін. Сәулетшінің мәліметінше, 2023 жылғы 29 қыркүйекте жобаға авторлық құқықты тіркеу туралы №39328 куәлік берілген. Кейін оның жұмысы Iconic Awards 2024: Innovative Architecture, German Design Award 2025 және Design Educates Awards 2025 халықаралық марапаттарына ие болған.
Равиль даудың негізгі себебі ғимараттардың құрылыс технологиясында емес, олардың сыртқы сәулеттік-көркемдік бейнесінде екенін атап өтті.
«Менің басты міндетім — бірегей сәулеттік-көркемдік бейне жасау. Заманауи киіз үйдің дәл осы авторлық бейнесі олардың құрылыстарынан толық көрініс тапқан», — деді сәулетші.
Автор сотқа жүгінуге дайындалып жатқанын және екі талаптың бірін қоюды көздейтінін жеткізді.
«Менің талабым нақты: зияткерлік еңбегімнің нәтижесін заңсыз қайталайтын нысандарды бұзу немесе авторлық сыйақыны заңда көзделген толық көлемде төлеу», — деді Равиль Нургиса.
Сұхбат барысында сәулетші Eco Park «Лес» жобасының қаржыландырылуына да тоқталды. Оның айтуынша, «Хабар» және Atameken Business телеарналарының материалдарында жобаға «Даму» қоры арқылы шамамен 4 миллиард теңге көлемінде жеңілдетілген қаржыландыру берілгені айтылған. Дегенмен Равиль қолында қаржылық құжаттар жоқ екенін және бұл қаражаттың қанша бөлігі даулы ғимараттарға жұмсалғанын білмейтінін нақтылады.
Соған қарамастан, сәулетші мәселені сотқа жеткізбей шешуге дайын. Ол авторлығын мойындау, өтемақы төлеу және алдағы уақытта бірлесіп жұмыс істеу мүмкіндігін талқылауға қарсы емес. Әзірге екі жобаның сәулеттік ұқсастығына тәуелсіз сараптама жүргізілмеген. Қажет болған жағдайда Нургиса мұндай зерттеуді сот процесі аясында ұйымдастыруды жоспарлап отыр.
Сұхбат алынған кезде талап арыз әзірлеу сатысында болған. Авторлық құқықтың бұзылғаны сот арқылы анықталған жоқ.
