Алматылық такси жүргізушілері арасында әуежай аумағына кіргендері үшін айыппұл келіп жатқаны туралы видео тарап кетті. Осыған байланысты таксистер әуежай аумағына мүлдем бармау сияқты радикалды қадамдарға баруды ұсынып жатыр, деп хабарлайды SHYNDYK.KZ.
Егер жүргізушілер бұл байкотты шынымен қолдаса, оның зардабын ең алдымен жолаушылар тартады. Әсіресе таңсәріде ұшатын немесе түн ішінде келетін, көлік таңдауы кейбір жолаушыларға қиынға соғары анық.
Бұл жағдай әлеуметтік желілерде қызу талқыға түсті. Кейбір қолданушылар мұнда ешқандай мәселе жоқ деп санайды: әуежай маңында арнайы тоқтайтын және көлік тұрағына арналған орындар бар, сондықтан таксист жолаушыны сол жерге түсіріп кетсе, ары қарай адам терминалға өзі жаяу жетіп алады дейді олар.
Алайда жүргізушілер мәселенің екінші жағына назар аудартады. Қарапайым тапсырыс бір бөлек, ал жоғары санаттағы көлікке тапсырыс беру мүлдем басқа. Мәселен, «Яндекс Go» қосымшасы арқылы Business тарифімен көлік шақырған жолаушы белгілі бір деңгейдегі қызмет үшін артық ақша төлейді. Ол жүгімен бірге тікелей терминал есігінің алдына дейін жетіп, бірден әуежайға кіріп кетуді қалайды.
Осы тұста тек жүргізушілерге ғана емес, жауапты мекемелерге де сұрақ туындайды. Такси агрегаторлары Алматы халықаралық әуежайымен жұмысты қалай үйлестірген? Business-класс жүргізушісі клиентті қай жерден түсіруі керек? Ол тікелей терминалға дейін бара ала ма? Ал егер жолаушы төлеген тапсырыс талаптарын орындау жүргізушінің айыппұл арқалауына әкеп соқса, не істеу керек?
Мәселенің қаржылық жағы да бар. Таксистердің өздері айтқандай, Алматының шеткі аудандарынан әуежайға дейінгі жолақы көбіне 10 мың теңгеден аспайды. Ал жүргізушілер арасында тарап жатқан хабарламаларда айыппұл көлемі шамамен 21 мың теңге екені айтылған. Мұндай тапсырыстың экономикалық тиімділігі мүлдем жоқ. Бір ғана айыппұл бірнеше тапсырыстан түскен табысты жоққа шығаруы мүмкін. Салдарынан жүргізушіге өз қалтасын қаққанша, әуежайға баратын тапсырыстардан мүлдем бас тарта салу әлдеқайда оңай.
Дегенмен, әзірге басты сұрақ ашық күйінде қалып отыр: жүргізушілерге нақты не үшін айыппұл салынуда? Бүгінде жолаушыны түсіру немесе алып кету үшін ресми түрде қай жерде тоқтауға рұқсат етілген? Терминалдар маңында қандай шектеулер бар және олар халыққа түсінікті етіп көрсетілген бе?
Осы оқиға аясында желіде тағы бір болжам қызу талқылануда. Қолданушылар мен жүргізушілер әуежайдың жанында өзінің жеке такси қызметі жұмыс істейтінін алға тартады. Осыған байланысты, сырттан келетін тасымалдаушыларға бақылаудың күшейтілуі мен камералардың қойылуы «әуежайлық» көліктерге тиімдірек жағдай жасап, бәсекелестерді біртіндеп ығыстыру үшін жасалып отырған жоқ па деген күдіктер пайда болды.
Камералар мен айыппұлдар дәл осы мақсатта қолданылып жатқанын дәлелдейтін нақты айғақ әзірге жоқ. Сондықтан мұны кесіп айту мүмкін емес. Алайда, мұндай болжам қоғамда белсенді талқыланып жатқандықтан, әуежай әкімшілігі тікелей терминал маңында қандай такси қызметтерінің жұмыс істеуге құқығы бар екенін, олардың қандай шарттармен қызмет көрсететінін және барлық тасымалдаушылар үшін ережелер бірдей ме, жоқ па – соны ашық түсіндіруі тиіс еді.
Айыппұлдардың жаппай сипат алғаны туралы тәуелсіз растама да әзірге жоқ. Байкотты қолдауға дайын жүргізушілердің нақты саны да белгісіз. Бірақ жағдайдың өзі нақты жауапты қажет етіп тұр. Егер терминалдар маңындағы қозғалыс сызбасы немесе тоқтау ережелері өзгерген болса, бұл туралы кәсіби тасымалдаушылар да, қарапайым жүргізушілер де білуі керек. Ал егер ережелер бұрынғы күйінде қалса, онда бүгінде жүргізушілердің қандай әрекеті айыппұлға әкеп соқтыратынын жан-жақты түсіндіру қажет.
Осыған орай, SHYNDYK.KZ редакциясы Алматы халықаралық әуежайының әкімшілігінен, қалалық Полиция департаментінен, сондай-ақ Алматыда жұмыс істейтін такси агрегаторларынан мына мәселелерге түсініктеме беруді сұрайды:
-
жолаушыларды мінгізу және түсіру қай жерде рұқсат етілген?
-
әртүрлі тарифтегі көліктер тікелей терминалға бара ала ма?
-
қандай ереже бұзғаны үшін айыппұл жазылады?
-
сырттан келетін әрі әуежайдың ішкі такси қызметтерінің жұмысы қалай ұйымдастырылған?
Әзірге нақты ережелердің орнына жүргізушілер байкотты талқылап жатыр. Ал жолаушылар ыңғайлы қызметстен айырылу қаупінде тұр, ал ресми жауаптардың жоқтығы болып жатқан жағдайдың себептері туралы жаңа қауесеттерді тек көбейте түсуде.
