Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі жеке тұлғалардың қарызын ұжымдық түрде реттеудің жаңа ережелерін бекітті. SHYNDYK.KZ порталы назар аударғандай, бұл механизм бір мезгілде бірнеше банкке немесе микроқаржы ұйымдарына (МҚҰ) қарызы жиналып қалған азаматтарға арналған. Енді әр несие берушімен жеке-жеке табалдырық тоздырмай, арнайы платформа арқылы бір ғана өтініш беруге болады.
Жаңа жүйені пайдалану үшін мерзімі өткен берешек 90 күннен асуы және кемінде екі кредитор алдында қарыз болуы шарт. Мұнда тек кепілсіз тұтынушылық несиелер мен микрокредиттер қарастырылады. Айта кетерлігі, борышкер соңғы 12 ай ішінде мұндай процедурадан өтпеген болуы және оған қатысты банкроттық рәсімі басталмауы тиіс. Ал ипотека, ломбард несиелері, кепілдікпен алынған қарыздар мен кәсіпкерлік қызметке байланысты берешектер бұл ережеге бағынбайды.
Бір ескеретін жайт, платформа арқылы өтініш беру – қарыздың бір бөлігі автоматты түрде кешіріледі немесе міндетті түрде қайта құрылымдалады деген сөз емес. Барлық шарттар тек келіссөздер қорытындысы бойынша және тараптардың ортақ келісімімен ғана шешіледі. Тіпті қарыз бойынша сот шешімі шығып қойса да, бұл өтініш беруге кедергі болмайды. Алайда, жеке сот орындаушысының қызметіне қатысты шығындарды қарыз алушы өз қалтасынан төлеуге мәжбүр болады.
Бұл өзгерістер 2026 жылғы 27 шілдедегі №109 қаулымен бекітіліп, ресми жарияланғаннан кейін он күн өткен соң күшіне енеді. Биылғы жылдың соңына дейін жаңа механизм банк және микроқаржы омбудсмендерінің жанында жұмыс істесе, 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап қарыздарды ұжымдық реттеумен бірыңғай қаржы омбудсмені қызметі айналысатын болады.
