Мемлекеттік органның шешіміне шағымдану, сотқа жүгіну және сот шешімінің орындалуына қол жеткізу – жаңарған жүйенің тиімділігін көрсететін басты өлшемдер. Азаматтар үшін не өзгергенін және жаңа мүмкіндіктердің нәтижесін алдағы жылдары қалай бағалауға болатынын SHYNDYK.KZ тілшісіне Қазақстан Республикасы Заңнама институтының аға ғылыми қызметкері Ержан Мадимажитов түсіндірді.
Жаңа конституциялық мүмкіндіктер заңда жазылған күйі қалмай, құқығы бұзылған адамның сот арқылы әділдікке қол жеткізуіне жол ашуға тиіс.
Ержан Мадимажитовтың айтуынша, азаматтарға өз құқығын қорғаудың түсінікті әрі пәрменді жолдары ұсынылып отыр. Мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалардың шешіміне сотқа шағымдануға, қажет болған жағдайда конституциялық қорғау тетіктерін пайдалануға болады.
Соттарға да қосымша мүмкіндік берілді. Егер істі қарау кезінде қолданылатын заң талабы адамның Конституцияда бекітілген құқықтарына қайшы келуі мүмкін екені анықталса, сот Конституциялық Сотқа жүгініп, сол талаптың Конституцияға сәйкестігін тексеруді сұрай алады.
Сарапшының пікірінше, жаңа жүйенің нәтижесін бес көрсеткішпен бағалауға болады. Олар – сотқа жүгінудің қолжетімді болуы, істің созбалаңға салынбай қаралуы, шығарылған шешімнің әділдігі, оның толық орындалуы және халықтың сотқа сенімі.
Ең басты нәтиже – адамның бұзылған құқығының шын мәнінде қалпына келуі.
