Қасым-Жомарт Тоқаев Астанадағы Тәуелсіздік сарайында орналасқан №520 сайлау учаскесінде дауыс берді. Осыдан кейін журналистердің сауалдарына жауап беріп, Қазақстанды жаңғыртудың алдағы бағыттарына тоқталды.
Мемлекет басшысы бір палаталы Құрылтайдың алғашқы құрамын сайлауды ел тарихындағы маңызды оқиға деп бағалады. Оның айтуынша, бүгінгі дауыс беру ауқымды өзгерістердің жаңа кезеңіне жол ашады. Дегенмен ел алдында әлі де атқарылар жұмыс аз емес.
Президент Қазақстанның осы уақытқа дейін елеулі нәтижелерге қол жеткізгенін атап өтті. Алайда бұл сайлау үлкен істің бастауы ғана. Елдің одан әрі дамуы үшін қоғамның бірлігін сақтап, басталған реформаларды жүйелі түрде жалғастыру қажет.
Брифингте көтерілген негізгі мәселелердің бірі вице-президент лауазымына қатысты болды. Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа мемлекеттік қызметті енгізу туралы шешім кездейсоқ қабылданбағанын және оның Конституцияда бекітілгенін айтты.
Президенттің пікірінше, қазіргі күрделі кезеңде мұндай лауазым Қазақстанға қажет. Болашақ вице-президенттің кім екені алдағы бір аптада немесе он күн ішінде белгілі болады.
Мемлекет басшысы кандидаттың есімін алдын ала жариялауға әлі ерте екенін жеткізді. Дегенмен бұл қызметке қоғамға жақсы таныс тұлғаның келетінін аңғартты.
Президент атаған мерзім тек вице-президентті тағайындауға қатысты. Ал жаңадан жасақталатын Үкіметті кім басқаратыны жөнінде брифингте айтылған жоқ.
Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Халық Кеңесінің алдағы жұмысына да тоқталды. Оның сөзінше, жаңа мемлекеттік органды Қазақстан халқы Ассамблеясының жай ғана баламасы ретінде қарастыруға болмайды.
Қазақстан Халық Кеңесі Ассамблея атқарған міндеттерді жаңа деңгейде жалғастырып, оның қызмет аясын кеңейтуге тиіс. Бұл құрылым қоғамдық маңызы бар мәселелерді шешуге қатысатын көп міндетті саяси институтқа айналады.
Президент Кеңестің жұмысы нәтижелі болатынына сенім білдірді. Құрылтайдың қызметін бастау, вице-президент лауазымын енгізу және Қазақстан Халық Кеңесін құру елдің саяси жүйесін жаңғыртуға бағытталған өзара сабақтас қадамдар болмақ.
Мемлекет басшысы өңірлерді дамыту мен әлеуметтік нысандар салуға ерекше назар аударды. Оның айтуынша, ірі жобалар Астана мен облыс орталықтарында ғана емес, аудандар мен шағын қалаларда да жүзеге асырылуы керек.
Өңірлерде емханалар, балаларды оңалту орталықтары және халыққа қажетті өзге де әлеуметтік нысандар салынады. Президент Астанада бой көтеретін маңызды жобалардың қатарында жаңа көпірді, Домбыра сарайын және Су ресурстарын зерттеу орталығын атады.
Қасым-Жомарт Тоқаев құрылыс жұмыстарымен қатар елді мекендерді көркейтуге және «Таза Қазақстан» бастамасын жүйелі түрде жалғастыруға үндеді.
Президент әлеуметтік маңызы бар жобаларды жүзеге асыру үшін Ұлттық қор қаражатын пайдалануға дайын екенін айтты. Оның пайымынша, мемлекет жинақтаған қаржы шетелдік бағалы қағаздарда ғана сақталмай, халықтың игілігіне қызмет етуге тиіс.
Сонымен қатар мұндай шешімдер халықаралық ахуалдың күрделілігі ескеріле отырып қабылдануы қажет. Сыртқы сын-қатерлерге қарамастан, Қазақстан ішкі тұрақтылықты сақтап, экономикалық өсімді қамтамасыз ете алды. Президент бұл көрсеткіштерді халықаралық қаржы институттары да растайтынын атап өтті.
Брифинг барысында Қасым-Жомарт Тоқаевтан келесі президент сайлауына қатысу мүмкіндігі туралы да сұралды.
Мемлекет басшысы Конституциялық соттың шешімі оған өз кандидатурасын қайта ұсынуға заңды құқық беретінін растады. Алайда 2029 жылғы сайлауға қатысу немесе мерзімінен бұрын президент сайлауын өткізу жөнінде қазір сөз қозғау ерте екенін айтты.
Президенттің сөзінше, қазіргі басты міндет — Қазақстан алдында тұрған ауқымды жұмыстарды орындау. Ол өзінің алдағы саяси жоспары туралы келесі жылы нақтырақ жауап беруі мүмкін екенін жеткізді.
Құрылтай сайланғаннан кейін Үкімет қолданыстағы тәртіпке сәйкес өз өкілеттігін доғаруға тиіс. Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа Министрлер кабинетінің құрамында бірқатар өзгеріс болатынын растады.
Сонымен бірге Президент қазіргі Үкіметтің жұмысына оң баға берді. Оның айтуынша, Министрлер кабинеті қойылған міндеттерді орындау үшін қарқынды әрі жедел жұмыс істеп келеді. Сондықтан Үкімет қызметіне айтарлықтай наразылық бар деуге негіз жоқ.
Алдағы кадрлық шешімдер дабыра туғызу немесе ақпараттық кеңістіктің назарын аудару үшін қабылданбайды. Олардың негізгі мақсаты — атқарушы биліктің жұмысына және елді одан әрі жаңғыртуға тың серпін беру.
Президент мемлекетті жаңарту үздіксіз жүретін күрделі үдеріс екенін атап өтті. Үкімет бұл бағытта шешуші рөл атқарады. Сондықтан кадрлық өзгерістер оның жұмысын күшейтуі керек, ал ауыс-түйіс өз алдына мақсатқа айналмауға тиіс.
Қасым-Жомарт Тоқаев бір палаталы Құрылтайдың алғашқы құрамына үлкен үміт артып отырғанын айтты. Президент саясат сахнасына жаңа тұлғалар мен тың идеялардың келгеніне, сондай-ақ сайлауға жастардың белсенді қатысқанына назар аударды.
Мемлекет басшысының пікірінше, депутаттар ең алдымен қабылданатын заңдардың сапасына жауап беруге тиіс. Сонымен бірге олар сайлау кезінде берген уәделері мен партиялық бағдарламалардың орындалуы үшін қоғам алдында жауапты болады.
Құрылтай қабылдайтын заңдар Қазақстанның дамуына жол ашып, қазіргі сын-қатерлерге лайықты жауап беруі қажет. Президент жаңа Конституция бұл міндеттерді жүзеге асыруға қажетті саяси және құқықтық мүмкіндік қалыптастырғанын атап өтті.
Қасым-Жомарт Тоқаев саяси партиялар арасындағы бәсекеге оң баға берді. Оның айтуынша, сайлау науқаны табысты өтіп, телевизиялық пікірталастар мазмұнды әрі нәтижелі болды.
Президент жастардың сайлауалды талқылауларға қызығушылық танытқанын ерекше атап өтті. Жаңа қатысушылар мен сындарлы ұсыныстардың пайда болуы саяси мәдениеттің дамып келе жатқанын көрсетеді. Мемлекет басшысының пікірінше, бұл үдеріс ел жаңғыруының жаңа кезеңіне жол ашты.
Жаңа буынның рөліне қатысты сауалға жауап берген Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекет жас мамандарға сенім артып, оларды жауапты қызметтерге тағайындауды жалғастыратынын айтты.
Сонымен бірге Президент барлық жас басшы өзіне жүктелген міндетті ойдағыдай атқара алмағанын мойындады. Министр қызметіне тағайындалған кейбір жас кадрлар сенімді ақтай алмады.
Мемлекет басшысының пікірінше, мұндай жағдайлар қайталанбауға тиіс. Қазақстан — халқының басым бөлігі жастардан құралған ел. Сондықтан жаңа буын өкілдеріне кәсіби және саяси тұрғыдан өсуге мүмкіндік берілуі керек. Алайда олар өздеріне жүктелетін жауапкершіліктің салмағын да терең түсінуге тиіс.
Брифингте жасанды интеллект пен цифрлық технологияларды дамыту мәселесі де қозғалды. Президент 2026 жыл Цифрландыру және жасанды интеллект жылы болып жарияланғанын еске салды.
Оның бағалауынша, Қазақстан қолжетімді электрондық қызметтер жүйесін қалыптастырып, цифрлық мемлекетті дамытудың алғашқы кезеңінен өтті. Қазір азаматтар көптеген мәселені мемлекеттік мекемелерге бармай-ақ, қашықтан шеше алады.
Ендігі міндет — дамудың екінші кезеңіне өту. Цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект таныстырылымдар мен халықаралық талқылаулар деңгейінде қалып қоймай, күнделікті өмірге, кәсіпкерлікке және өңірлердің дамуына қызмет етуге тиіс.
Қасым-Жомарт Тоқаев ауыл тұрғындарына ерекше назар аударды. Оның айтуынша, заманауи технологиялар ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге өз өңірінде тұрып-ақ кәсібін дамытуға және табыс табуға мүмкіндік беруі керек.
Президент смартфонды тек байланыс құралы немесе көңіл көтеретін контент көруге арналған құрылғы ретінде қабылдамауға шақырды. Ол толыққанды жұмыс істеуге және табыс табуға көмектесетін құралға айналуға тиіс. Мемлекет басшысы цифрлық күн тәртібі туралы алдағы Қазақстан халқына Жолдауында кеңірек айтатынын жеткізді.
Қасым-Жомарт Тоқаев қоғамдағы жаңа мінез-құлық мәдениеті мен әдеп нормаларын қалыптастыру мәселесіне де тоқталды. Президент қазақстандықтарды ұлттық дәстүрлерді ұмытпауға, ұстамдылық танытуға және өзгелердің жеке кеңістігіне құрметпен қарауға шақырды.
Оның айтуынша, мінез-құлық мәдениеті адамдардың бір-бірімен сөйлесу әдебімен ғана шектелмейді. Ол қоғамдық тәртіпті сақтау, қалалардың тазалығына мән беру және ортақ кеңістікке ұқыпты қарау секілді қасиеттермен де өлшенеді.
Мемлекет басшысы «Таза Қазақстан» бастамасының мағынасы әлдеқайда кең екенін атап өтті. Бұл көшелерді көркейтіп, табиғатты қорғаумен қатар, тәртіпке, өзара құрметке және ішкі мәдениетке негізделген жауапты қоғам қалыптастыруды көздейді.
Брифинг соңында Президент қазақстандықтардың басқа Отаны жоқ екенін және әрбір азамат елдің дамуына өз үлесін қосуға тиіс екенін тағы да атап өтті. Құрылтайдың алғашқы құрамы, жаңа мемлекеттік институттар мен алдағы кадрлық шешімдер Қазақстанның саяси және экономикалық жаңғыруының біртұтас бөлігіне айналмақ.
